ابتکار -مدیران و نمایندگان صندوق های قرض الحسنه سراسر کشور، صبح دیروز به دیدار مراجع تقلید قم رفتند تا از نزدیک آنان را در جریان اوضاع صندوق های قرض الحسنه قرار دهند. فعالیت صندوق های قرض الحسنه که تاریخچه ای دیرینه دارد با تاسیس بانک قرض الحسنه و تلاش بانک مرکزی برای نظارت کامل بر این صندوق ها، با چالش های جدی و به تعبیری انقلابی مواجه شده است. نکته قابل توجه در این دیدارها "عدم رضایتمندی و گلایه صریح مراجع تقلید از دولتی شدن یا دخالت دولت در فرایند صندوق های قرض الحسنه بود". در حال حاضر 6 هزار موسسه قرض الحسنه مردمی در کشور وجود دارد که برخی از آنها در سطح ملی فعالیت می کنند اما عمده آنها فعالیت های محدود و منطقه ای دارند. طبق آیات و روایات ثواب قرض الحسنه 17 تا 20 برابر هدیه و بخشش است و در احادیث و توصیه های فقهی مردم به این حرکت عبادی و کمک به رشد بانکداری بدون بهره اسلامی در سطح جامعه و سطح بین المللی تشویق می شوند. اخیرا و همزمان با آغاز بکار بانک قرض الحسنه مهر ایران زیر نظر بانک مرکزی، تمرکز و ساماندهی صندوق های قرض الحسنه و بالا بردن کیفیت و کمیت خدمات قرض الحسنه از جمله اهداف تصمیم جدید دولت و بانک مرکزی برای تاسیس این بانک عنوان شده است. بانک مرکزی برای زیر نظر خود بردن صندوق های قرضالحسنه و نیز تاسیس بانک قرض الحسنه مهر اهداف دیگری مانند تخصصی کردن عملیات اجرایی قرض الحسنه، کنترل ونظارت براجرای صحیح اعطای تسهیلات قرض الحسنه به نیازمندان واقعی، ایجاد اعتماد بیشتر سپرده گذاران از منظر مصرف صحیح قرض الحسنه، کاهش قابل توجه هزینه های تبلیغاتی بانکها درخصوص قرض الحسنه را نیز در نظر دارد. البته موسسان این بانک عنوان کرده اند که «تشکیل این بانک به معنای جمع آوری موسسه های مالی و متفرقه یا صندوق های قرض الحسنه نیست، اما این صندوق ها هم می توانند در کنار این بانک قرار بگیرند تا در آن حضور داشته باشند.» آیت ا... لطف اله صافی گلپایگانی مرجع تقلید در دیدار مدیران صندوقهای قرض الحسنه و اعضای هیات بررسی مسائل صندوقهای قرض الحسنه با اشاره به این که ثواب صدقه 10 ولی ثواب قرض الحسنه 18 مورد است، عنوان کرد: اساس این حرف که صندوقهای قرض الحسنه باید دولتی باشند، مساله درستی نیست; اگر حرف (بانک مرکزی) این باشد که کمابیش بدانند صندوقهای قرض الحسنه کارشان چیست و آیا قرض  حسن است یا نه، بر این نظارت شود، ولی اگر قرار باشد مردم از دادن پول خود برای پرداختن قرض حسن محدود شوند، این کار درست نیست. آیت ا... صافی گلپایگانی تصریح کرد: این که گفته شود قرض الحسنه دولتی باشد و کسی حق نداشته باشد صندوق  قرض الحسنه داشته باشد و زیر نظر ما کار کند، حتی پرسنل آن زیر نظر دولت باشند، این جوری نمی شود; قرض الحسنه کاری در اسلام و از سنتهای بزرگ مسلمانان است، یعنی هر مسلمان به بندگان خدا قرض الحسنه بدهد، ثواب آن از صدقه دادن هم بیشتر است. آیت ا... صافی گلپایگانی تصریح کرد: قرض الحسنه یک مسئله خدایی است، کسانی که در این زمینه خدمت می کنند، باید قصدشان خدا باشد تا به ثواب برسند، آن گونه نمی شود که شما (مدیران صندوق  قرض الحسنه) زیر بار بانک اداره شود، دولت در حدی که صالح باشد، می تواند (برکار صندوقهای قرض الحسنه) اشراف داشته باشد، اما این که بگوید، صندوقهای قرض الحسنه موقوف به قرار گرفتن زیر نظر بانک باشد و این کار ممنوع کردن بندگان خدا از کار خدایی و سنت حسنه باشد، کسی نمی تواند این کار را بکند یا اختصاص به خود کند.آیت ا... ناصر مکارم شیرازی، دیگر مرجع تقلید نیز در دیدار مدیران صندوق های قرض الحسنه و اعضای هیات بررسی مسائل صندوق های قرض الحسنه، با اشاره به اهمیت سنت اسلامی قرض الحسنه، افزود: خود مدیران صندوق های قرض الحسنه جلوی ورود نااهلان به این رشته کاری مهم را بگیرند و ساحت این سنت را حفظ کنند و گرنه دیگران این کار را (جلوگیری از نااهلان) را انجام می دهند. این مرجع تقلید تصریح کرد: من معتقدم بانک مرکزی به جای دخالت بر کار صندوق های قرض الحسنه، از این سنت حمایت کند و همان اختیار نظارت را به منتخبان صندوق ها واگذار کند، اگر هم صندوقی تخلف کرد، آن حمایت را قطع کند. آیت ا... مکارم شیرازی با بیان این که اگر خود ما (پیش کسوتان صندوق های قرض الحسنه) به اصلاح برنخیزیم، دیگران می آیند و بلبشو (هرج ومرج) می شود، این واقعیت است و روی این مسئله تصمیم بگیرید و برنامه شفافی به بانک مرکزی ارائه کنید; بانک مرکزی هم به جای دخالت، از صندوق ها حمایت کند، اگر بانک مرکزی هم بداند شما کار نظارت را انجام می دهید، تصور نمی کنم شما را تحت سیطره خود قرار دهد و نهاد مردمی قرض الحسنه حذف شود. آیت ا... مکارم شیرازی معتقد است: حیف است، چنین نهاد اسلامی و مردمی به تعطیلی کشیده شود، ما هم به بانک مرکزی توصیه کرده و می کنیم، همانگونه که در مسئله مساجد گفتیم، آنها را به حال خود بگذارید، در صندوق های قرض الحسنه هم می گوییم، اینکه صندوق های قرض الحسنه کنار مساجد و حسینیه ها شکل گرفته، این خود پیام دارد، یعنی مسجد فقط برای نماز خواندن نیست، برای حمایت از مردم هم هست. اینها پیام دارد، تبلیغات غیر مستقیم دین است. آیه  اله مکارم شیرازی خطاب به مدیران بانک مرکزی هم گفت: آنها هم باید تدبیر داشته باشند، به مصلحت نیست که نهاد قرض الحسنه تضعیف یا سست و تعطیل شود.یوسف هندی نماینده مسئولان صندوق های قرض الحسنه با قرائت گزارشی گفت: برادرانی که خدمت رسیده اند، مدیران صندوقهای قرض الحسنه به نمایندگی از 600 صندوق هستند، اکنون یک سال و نیم است که بانک مرکزی بحث نظارت بر صندوقهای قرض الحسنه در قالب بازار غیر متشکل پولی را مطرح کرده است که این کار به اعتقاد ما منجر به دخالت در امور صندوقها می شود و در نهایت آنها را به تعطیلی می کشاند. هندی عضو هیات بررسی مسائل صندوقهای قرض الحسنه یادآور شد: افراد پولدار به بانک مراجعه می کنند ولی مشتریان صندوقهای قرض الحسنه مردم بی پول و نیازمند است و صندوقهای قرض الحسنه بدون طی مراحل پیچیده اداری در حد دو سه ساعت با یک بررسی، به متقاضیان تسهیلات قرض الحسنه پرداخت می کنند.هندی گفت: صندوقهای قرض الحسنه 40 سال است که توسط مردم تشکیل شده و با پول افراد خیر و نیکوکار اداره می شود، هر سال به طور میانگین 3 میلیون نفر از صندوقهای قرض الحسنه خدمات دریافت می کنند و تسهیلات خرد از 100 هزار تومان تا یکی دو میلیون تومان می گیرند.وی گفت: خدمت مراجع رسیدیم که رهنمود ارائه کنند، اگر دخالت ها ادامه داشته باشد، آقایان مدیران صندوقهای قرض الحسنه دلسرد می شوند، آیا به صلاح است این کار مردمی تعطیل شود.این در حالیست که مشاور رئیس جمهوری در امور روحانیون یک روز پیش از این گفته بود که ایجاد بانک قرض الحسنه (که فعالان صندوق های قرض الحسنه به نوعی نسبت به این اقدام نیز انتقاد دارند)، حاصل تعامل دولت با حوزه های علمیه بود. به گزارش برنا ناصر سقای بی ریا گفت: دولت نهم با توجه به مسائل فقهی و همچنین نظرات مراجع و علما در مصوبات خود تصمیم گیری می کند.  وی که در جمع اعضای موسسه فرهنگی مذهبی ولایت در قم با بیان اینکه دولت از نظرات کارشناسان فقهی و علمای حوزه درخصوص مسائل اقتصادی بهره  می گیرد گفت: تیم کارشناسی قوی در حوزه های علمیه تشکیل شده و دولت از نظرات آن ها در خصوص رشد مسائل اقتصادی و همچنین مسائل فقهی استفاده می کند.مشاور رئیس جمهور در امور روحانیت افزود: دولت در زمینه بانکداری اسلامی نیز از نظرات این افراد استفاده می کند، که تشکیل بانک قرض الحسنه در همین راستا بوده است.وی گفت: دولت نهم تعامل و ارتباط خوبی با مراجع عظام و علمای حوزه های علمیه دارد و از نظرها، پیشنهادها و انتقادهای آنها در امور مختلف استفاده می کند.